Het verschil tussen hiërarchie en structuur

“Jij bent niet zo van de structuur hè?” zei een ondernemer tegen me toen ik, De Ontmanager, hem hielp. Als ik het heb over wendbare, bevlogen organisaties, met minder hiërarchie, denken sommige mensen blijkbaar aan plezier en chaos. Dat misverstand moet maar eens opgeruimd worden. Hiërarchie en structuur zijn twee totaal verschillende dingen. In een bedrijf waar je hiërarchische baas je elke dag vertelt wat je moet doen, heb je weinig structuur nodig. Andersom, als je hiërarchie loslaat, wordt structuur nóg belangrijker.

Hiërarchie
Letterlijk (wiki) betekent hiërarchie:

“een manier om personen te ordenen volgens asymmetrische relaties daartussen, waarbij meerderen met minderen worden verbonden.”

Eén persoon is de baas over meerdere anderen. Als die baas regelmatig vertelt wat en hoe anderen het moeten doen, dat controleert en bijstuurt, is er eigenlijk heel weinig structuur nodig. Omdat we weten wie we waarop moeten aanspreken (“afrekenen”) vinden we dat we een heldere structuur hebben gecreëerd. De samenhang tussen wat ieder doet, zit vooral in het hoofd van de baas, de spin in het web. En als spin in het web is het moeilijk voor te stellen hoe anderen die samenhang niet zien. Het is dan ook niet gek dat op zo’n manier ideeën voor integrale verbetering maar beperkt bottum-up van de grond komen. Eén jaarlijkse toespraak of een flowchart in de kast helpen daar niet bij.

Structuur 
Letterlijk betekent het:

Structuur is de manier waarop iets in elkaar zit, waarop elementen van een verzameling samenhangen.”  

Een heldere structuur in een organisatie is dus een logische en inzichtelijke samenhang tussen de verschillende elementen. Het maakt je bewust van het geheel, de verschillende onderdelen, de samenhang daartussen én je eigen plek daarin. Met het creëren van waarde als leidraad. Hiermee wordt het voor iedereen mogelijk mee te denken, over zijn eigen aandeel, maar ook afdeling overstijgend. Daar komen de echte innovaties vandaan. Ook beslissingen zijn makkelijker en sneller te nemen.

Het is opvallend maar verklaarbaar dus, dat veel moderne, innovatieve organisaties weinig hiërarchie kennen en juist een heel heldere structuur (als in bovenstaande definitie). De kunst is zo’n structuur te laten ontstaan dat bevlogenheid, wendbaarheid en waardecreatie voortdurend gestimuleerd worden.

Dat lukt als de structuur:
- gezamenlijk wordt gecreëerd / inzichtelijk wordt gemaakt.
- inzicht biedt in de samenhang en het hoe en waarom van ieders rol en invloed op het geheel van waardecreatie voor de klant.
- minimalistisch is en inzicht biedt in zijn eigen waarom (het waarom van de structuur), zodat hij makkelijk aangepast kan worden als de veranderende omstandigheden of kansen erom vragen.
- kennis tussen mensen vrij laat stromen
- helder maakt wie wat van wie nodig heeft, maar veel ruimte biedt in hoe dat te realiseren.

Een mooi voorbeeld zag ik bij Dorel, producent van onder andere de Maxi Cosy. Zij besteden veel aandacht aan de structuur van processen, maar hun procesmanager Marco Bijl zegt tegelijkertijd: “Procesmanagement nieuwe stijl gaat niet meer over sturen en controleren (daarvoor verandert de wereld te snel) maar over verbinden en loslaten.”

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

Post Navigation